Στο επίκεντρο των τελευταίων τοποθετήσεων του Βρετανού πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ, βρίσκεται η επανεξέταση της μακροπρόθεσμης σχέσης του Ηνωμένου Βασιλείου με την ΕΕ. Τις τελευταίες ημέρες ο Μπέρναμ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επανένταξης της χώρας του στην ΕΕ, ενώ στις 11 Οκτωβρίου δήλωσε, ότι σύμφωνα με την ενημέρωση που έλαβε όταν ανέλαβε την πρωθυπουργία, υπήρξε ρωσική παρέμβαση στο δημοψήφισμα του 2016 για το Brexit.
Στις 12 Οκτωβρίου ο Μπέρναμ, επανήλθε στο θέμα ενώπιον του Κοινοβουλίου, διευκρινίζοντας, ότι αναγνωρίζει το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος και δεν επιδιώκει την επαναφορά του ζητήματος της αποχώρησης, σε νέα ψηφοφορία στο παρόν στάδιο.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο επιστροφής στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Στις 30 Σεπτεμβρίου, ο Μπέρναμ δήλωσε, ότι η βρετανική κυβέρνηση πρέπει να εξετάσει τις διαθέσιμες επιλογές για τη μακροπρόθεσμη σχέση της χώρας με την ΕΕ, χωρίς να αποκλείει την πλήρη επανένταξη.
Σε συνεντεύξεις του στο BBC και σε άλλα βρετανικά μέσα ανέφερε, ότι οι επιλογές περιλαμβάνουν τη διατήρηση των σημερινών ρυθμίσεων, τη σύναψη τελωνειακής ένωσης με την ΕΕ, την επιστροφή στην ενιαία αγορά ή την πλήρη επανένταξη στο ευρωπαϊκό μπλοκ.
«Θα μπορούσαμε να παραμείνουμε όπως είμαστε […] ή θα μπορούσαμε να προχωρήσουμε μέχρι τέλους», ανέφερε, σύμφωνα με τον Guardian, περιγράφοντας το εύρος των επιλογών που εξετάζονται.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός υποστήριξε επίσης, ότι το Brexit έχει προκαλέσει μεγαλύτερη ζημιά από τα οφέλη που προσέφερε και ότι η απόσταση από τη μεγαλύτερη εμπορική αγορά της χώρας έχει επηρεάσει τις προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης, του Ηνωμένου Βασιλείου.
Παράλληλα, διευκρίνισε, ότι δεν έχει καθοριστεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την επιλογή της μελλοντικής σχέσης με την ΕΕ. Η κυβέρνηση αναμένεται να παρουσιάσει τις διαθέσιμες κατευθύνσεις γύρω από την επόμενη σύνοδο κορυφής Ηνωμένου Βασιλείου – ΕΕ, η οποία έχει προγραμματιστεί για τις 20 Νοεμβρίου 2026 στις Βρυξέλλες.
Η τοποθέτηση αυτή συνιστά μετατόπιση σε σχέση με το εκλογικό πρόγραμμα των Εργατικών του 2024, το οποίο απέκλειε την επιστροφή στην ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση, καθώς και την αποκατάσταση της ελεύθερης κυκλοφορίας.
Η δήλωση για ρωσική παρέμβαση στο δημοψήφισμα του 2016
Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, σε συνέντευξή του στις 11 Οκτωβρίου στο πολιτικό podcast The Rest Is Politics, ο Μπέρναμ δήλωσε, ότι όταν ανέλαβε την πρωθυπουργία, ζήτησε να ενημερωθεί για το ενδεχόμενο ρωσικής παρέμβασης στο δημοψήφισμα του 2016 και έλαβε καταφατική απάντηση.
«Έθεσα το ερώτημα όταν έφτασα στην Ντάουνινγκ Στριτ: υπήρξε ρωσική παρέμβαση στο δημοψήφισμα του 2016; Έλαβα τη σαφή απάντηση ότι ναι, υπήρξε», ανέφερε, σύμφωνα με το Reuters.
Ο Μπέρναμ δεν αποκάλυψε ποιος του έδωσε την ενημέρωση ούτε παρουσίασε συγκεκριμένα στοιχεία που να τεκμηριώνουν τον ισχυρισμό του. Δεν διευκρίνισε επίσης τη μορφή της φερόμενης παρέμβασης ή εάν αυτή επηρέασε το τελικό αποτέλεσμα της ψηφοφορίας.
Στην ίδια συνέντευξη υποστήριξε, ότι οι πολίτες ευρωπαϊκών χωρών, μεταξύ των οποίων η Γαλλία και η Γερμανία, πρέπει να ενημερώνονται καλύτερα για τις προσπάθειες εξωτερικών παραγόντων να επηρεάσουν τις πολιτικές διαδικασίες.
Η δήλωση αυτή έφερε αναταραχή και προκάλεσε νέα συζήτηση για το ρόλο της Ρωσίας στην εκστρατεία του Brexit, ένα ζήτημα που είχε απασχολήσει τις βρετανικές αρχές και το Κοινοβούλιο τα προηγούμενα χρόνια.
Τι είχε καταγράψει η κοινοβουλευτική έρευνα του 2020
Το ζήτημα της πιθανής ρωσικής παρέμβασης είχε εξεταστεί από την Επιτροπή Πληροφοριών και Ασφάλειας του βρετανικού Κοινοβουλίου (Intelligence and Security Committee), η οποία δημοσίευσε σχετική έκθεση τον Ιούλιο του 2020.
Η έκθεση επέκρινε την κυβέρνηση επειδή δεν είχε ζητήσει πλήρη αξιολόγηση της πιθανής ρωσικής δραστηριότητας σε σχέση με το δημοψήφισμα του 2016. Κατέγραφε επίσης δραστηριότητες ρωσικών κρατικών μέσων ενημέρωσης και λογαριασμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίες συνδέονταν με προσπάθειες επηρεασμού του πολιτικού διαλόγου στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Ωστόσο, η έκθεση δεν κατέληξε σε τεκμηριωμένο συμπέρασμα για το κατά πόσο η Ρωσία είχε επηρεάσει το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος. Επισήμανε παράλληλα, ότι υπήρχαν ενδείξεις ρωσικών προσπαθειών επιρροής στο δημοψήφισμα ανεξαρτησίας της Σκωτίας το 2014.
Η νέα δήλωση του Μπέρναμ διαφοροποιείται ως προς τη βεβαιότητα με την οποία διατυπώνεται ο ισχυρισμός περί παρέμβασης, χωρίς όμως να συνοδεύεται, μέχρι στιγμής, από δημόσια παρουσίαση των νέων πληροφοριών, στις οποίες αναφέρεται.
Η διευκρίνιση στη Βουλή και η αναγνώριση του αποτελέσματος
Στις 12 Οκτωβρίου, ο Μπέρναμ επανήλθε στο θέμα ενώπιον των βουλευτών, μετά τις αντιδράσεις που προκάλεσαν οι δηλώσεις του για τη Ρωσία.
Απέρριψε την ερμηνεία ότι αμφισβητεί τη νομιμότητα του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος και δήλωσε, ότι το αποδέχεται. Παράλληλα ανέφερε, ότι οι ρωσικές προσπάθειες επηρεασμού πολιτικών διαδικασιών δεν αποτελούν νέο φαινόμενο, παραπέμποντας και στις δραστηριότητες που είχαν καταγραφεί γύρω από τις βουλευτικές εκλογές του 2019.
Εκπρόσωπος της Ντάουνινγκ Στριτ δήλωσε επίσης, ότι η κυβέρνηση θεωρεί πως η Ρωσία επιχείρησε να αξιοποιήσει το δημοψήφισμα προς όφελός της, αλλά δεν πιστεύει ότι πέτυχε να επηρεάσει το αποτέλεσμα.
Ο Μπέρναμ υπογράμμισε ακόμη, ότι δεν προτίθεται να επαναφέρει τώρα το δημοψήφισμα του Brexit. Δήλωσε ότι θα επιδιώξει μια πραγματιστική προσέγγιση στη συνεργασία με την Ευρώπη, εφόσον αυτή μπορεί να ενισχύσει την οικονομική ανάπτυξη και τη συνεργασία για την αντιμετώπιση των παράτυπων διελεύσεων στη Μάγχη.
Σε ερώτηση σχετικά με το ενδεχόμενο μελλοντικής επιστροφής στην ΕΕ, υποστήριξε, ότι δε θα επιδίωκε ένταξη χωρίς να προηγηθεί και πάλι η απόφαση, των Βρετανών πολιτών.
Η επόμενη φάση των σχέσεων Λονδίνου – Βρυξελλών
Η βρετανική κυβέρνηση έχει θέσει ως επόμενο ορόσημο τη σύνοδο κορυφής με την ΕΕ στις 20 Νοεμβρίου. Στην ατζέντα της προσέγγισης περιλαμβάνονται η συνεργασία στον τομέα της ενέργειας, οι εμπορικές συναλλαγές τροφίμων και ποτών, η κινητικότητα των νέων και η συνεργασία για την ασφάλεια και τη μετανάστευση.
Η συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου στο πρόγραμμα Erasmus+ αναμένεται να επανέλθει το 2027, ενώ οι διαπραγματεύσεις για άλλες πτυχές της συνεργασίας συνεχίζονται.
Μέχρι τις 12 Οκτωβρίου 2026, ο Μπέρναμ δεν έχει ανακοινώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή δεσμευτική κυβερνητική απόφαση για την επανένταξη της χώρας στην ΕΕ. Έχει ωστόσο, δηλώσει ότι η πλήρης επιστροφή πρέπει να παραμείνει μεταξύ των επιλογών που θα εξεταστούν για τη μακροπρόθεσμη σχέση του Ηνωμένου Βασιλείου με την ΕΕ.
Ηλεκτρονική Εφημερίδα
